DSC_0372web.jpg

 ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΟ ΕΡΓΟ

Κάτω από το τοπίο

23 Αυγούστου - 24 Σεπτεμβρίου 2021

Συμμετοχικό έργο.

Το συμμετοχικό έργο Κάτω από το Τοπίο-Under the landscape εκκινεί την έμπρακτη επαφή με τις παραδοσιακές οικοδομικές τεχνικές της Θηρασιάς και την τοπική μαστορική γνώση ενώ διερευνά τις πολλαπλές διαστάσεις του τόπου και του τοπίου της, μέσα από εναλλακτικές προσεγγίσεις ανάδειξης της πολιτισμικής κληρονομιάς και διάδοσης της γνώσης. 
Σε αυτό το πλαίσιο, και έχοντας ως αφετηρία τα θηραΪκά ηφαιστειακά υλικά, διοργανώθηκαν στο διάστημα 23 Αυγούστου με 24 Σεπτεμβρίου 2021: 

  • Μια επαγγελματική μαθητεία για νέους τεχνίτες, με εκπαιδευτές και μαθητευομενους από τη Θηρασιά, τη Θήρα και άλλες περιοχές της Ελλάδας

  • Ένα βιωματικό εργαστήριο με δύο κατευθύνσεις: τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης και τη σύγχρονη  γλυπτική.

 
 

 

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ.

 

Το έργο αποκατάστασης εστίασε στην επισκευή μεγάλου τμήματος του κεντρικού λιθόστρωτου καλντεριμιού του υπόσκαφου οικισμού της Αγριλιάς, καθώς και των πλευρικών του τοίχων, με την τεχνική της ξερολιθιάς. Το μονοπάτι αποκαταστάθηκε από την αρχή του οικισμού μέχρι το ύψος της Παναγίας των Εισοδίων, της περίφημης εκκλησίας της Αγριλιάς, σημαντικό τοπόσημο για τους κατοίκους της Θηρασιάς. 

Το κεντρικό καλντερίμι ήταν ο βασικός οδικός άξονας και δημόσιος χώρος του οικισμού, ενώ λειτουργούσε και ως κοίτη με την εποχική ροή των χειμάρρων. Ακόμη και σήμερα, οι ντόπιοι χρησιμοποιούν αδιακρίτως τους όρους δρόμος και ποταμός για να αναφερθούν σε αυτό. 

Με γνώμονα τα ιδιαίτερα αυτά χαρακτηριστικά, σχεδιάστηκαν κατασκευαστικές βελτιώσεις για την ορθότερη διαχείριση της ροής των υδάτων, αλλά και για την ανάδειξη του δημόσιου χώρου: με ενισχύσεις, διαπλατύνσεις, αξιοποίηση των φυσικών διαμορφώσεων και δημιουργία στάσεων ξεκούρασης. 

Ιδιαίτερη πρόκληση αποτέλεσε και η ενσωμάτωση σύγχρονου, υπόγειου δικτύου σωληνώσεων ύδρευσης και αποχέτευσης, σε συνεργασία με τη ΔΕΥΑΘ, σε μια προσπάθεια συγκερασμού μεταξύ διατήρησης παραδοσιακών χαρακτηριστικών και κάλυψης σύγχρονων αναγκών.

Παράλληλα, επισκευάστηκαν με θηραϊκά κονιάματα τμήματα από δύο υπόσκαφες στέρνες συλλογής όμβριων υδάτων, που εντοπίζονται ενσωματωμένες στη διάρθρωση του καλντεριμιού και σε άμεση λειτουργική σχέση με αυτό.

Η επίχριση των εσωτερικών επιφανειών έγινε με τη χρήση κονιαμάτων ασβέστη και θηραϊκής γης μέσω μιας παραδοσιακής διαδικασίας στεγανοποίησης της επιφάνειας, κατά την οποία ασκείται στο τελευταίο στρώμα υψηλή πίεση με μια ειδική πέτρα (κοχλίδι) —το λεγόμενο «πατητό» επίχρισμα. Η εξωτερική επιφάνεια συλλογής και διοχέτευσης των υδάτων ανακατασκευάστηκε με την εφαρμογή κισσηροδέματος, ενός τοπικού παραδοσιακού σκυροδέματος με ασβέστη, θηραϊκή γη και κίσσηρη.

Το καλντερίμι και οι στέρνες συνθέτουν ένα σημαντικό κατασκευαστικό σύνολο της οικιστικής οργάνωσης της Αγριλιάς, ενώ αποτελούν τεκμήρια μιας παραδοσιακής οικοδομικής τεχνολογίας που περιλαμβάνει τη ξερολιθική δόμηση και την παρασκευή κονιαμάτων με τα τοπικά ηφαιστειακά υλικά· τεχνικές εν πολλοίς ξεχασμένες ωστόσο σημαντικές τόσο γιατί αποτυπώνουν μια άρρηκτη σύνδεση με τη διαχείριση των φυσικών πόρων όσο και ως πολιτισμικά στοιχεία και βιωμένη γνώση χαραγμένη στη συλλογική μνήμη των κατοίκων.

Το έργο υλοποιήθηκε μέσω της μαθητείας νέων τεχνιτών και του 12ήμερου βιωματικού εργαστηρίου, ενώ υποστηρίχθηκε από ανοιχτές ημέρες συμμετοχής της τοπικής κοινότητας.

Photo_6554101_DJI_501_jpg_3947324_0_2021824194412_photo_original.jpg
 

 

 

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΕΙΑ.

Επαγγελματική μαθητεία νέων τεχνιτών

Για 5 εβδομάδες (23 Αυγούστου – 24 Σεπτεμβρίου 2021), τέσσερις (4) νέοι τεχνίτες μαθήτευσαν υπό την καθοδήγηση τριών (3) έμπειρων μαστόρων, κάποιοι εκ των οποίων είναι μόνιμοι κάτοικοι της Θηρασιάς και της Θήρας. 


Η άμεση εμπλοκή ενεργών μαστόρων και ειδικότερα επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στον τόπο που λαμβάνει χώρα η εκάστοτε δράση αποτελεί πάγια στρατηγική της ομάδας Μπουλούκι στα έργα που υλοποιεί, με στόχο την επανοικειοποίηση της τοπικής οικοδομικής τέχνης από τους σύγχρονους άμεσους φορείς της, τους μάστορες της περιοχής. 

 

 

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ.

Για 2 εβδομάδες (6 – 17 Σεπτεμβριου 2021), νέοι φοιτητές και επαγγελματίες ήρθαν σε επαφή με τα θηραΪκά ηφαιστειακά υλικά και τη χρήσης τους μέσω δύο κατευθύνσεων :

Κατεύθυνση  ΄Παραδοσιακών Τεχνικών Δόμησης’

Είκοσι (20) νέοι αρχιτέκτονες, μηχανικοί και καλλιτέχνες, φοιτητές και επαγγελματίες, μεταξύ των οποίων και επιλεγμένοι φοιτητές της αρχιτεκτονικής σχολής του Πολυτεχνείου της Ζυρίχης (ΕΤΗ-Zurich) υποστήριξαν το συμμετοχικό έργο αποκατάστασης στην Αγριλιά και εμβάθυναν εμπράκτως στην οικοδομική τέχνη και τα υλικά του τόπου, τις εναλλακτικές αρχιτεκτονικές προσεγγίσεις και τις σύγχρονες μορφές διαχείρισης της κληρονομιάς. Πέραν των εργασιών αποκατάστασης, το εργαστήριο εστίασε στη μελέτη των υπόσκαφων χώρων και των θολωτών κτισμάτων του νησιού, καθώς και στα ιδιαίτερα υλικά δόμησης, μέσα από έρευνα πεδίου, πρακτικές δοκιμές και πειραματισμό, επιδείξεις από μάστορες και ειδικούς επιστήμονες σχετικά με την επεξεργασία και χρήση των πρώτων υλών, καθώς και τη χρήση των εργαλείων

Κατεύθυνση ‘Σύγχρονης γλυπτικής΄

Στον προαύλιο χώρο του Μοναστηριού της Κοίμησης της Θεοτόκου, δίπλα σε ανασκαφή σημαντικής προϊστορικής θέσης, εννέα (9) φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών εργάστηκαν επιτόπου και δημιούργησαν γλυπτικές συνθέσεις με τη θηραϊκή γη, υπό την καθοδήγηση έμπειρων εκπαιδευτών αξιοποιώντας τα αποτελέσματα επιστημονικής και καλλιτεχνικής έρευνας. 


Εκκινώντας από τη χρήση των τοπικών υλικών στην αρχιτεκτονική, δοκίμασαν να συνδυάσουν την «άσπα» με τον ασβέστη και να ανακαλύψουν τα όρια και τις μεταμορφώσεις τους μέσα από τη χύτευση, την πλαστική διαμόρφωση και το συνδυασμό τεχνικών.

 
Η δημιουργία πρωτότυπων έργων γλυπτικής με αφετηρία τον ιδιαίτερο χαρακτήρα και τα υλικά του τόπου αποτελεί μια πρωτοβουλία που συμβάλλει στην ενίσχυση της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας και στη σύνδεση της με την αρχιτεκτονική και την πολιτισμική διαχείριση. Οι δημιουργίες που παρήχθησαν στο πλαίσιο του εργαστηρίου θα παρουσιαστούν στην εικαστική έκθεση που θα λάβει χώρα κατά τη διάρκεια του Συμποσίου.